Đa dạng hóa và nâng tầm trải nghiệm du lịch trên Vịnh Hạ Long

Việc nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch trên Vịnh Hạ Long luôn là yêu cầu xuyên suốt nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới, đồng thời tạo ra những trải nghiệm khác biệt, bền vững cho du khách. Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể, từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm, dịch vụ du lịch trên vịnh theo hướng chuyên nghiệp, an toàn và thân thiện với môi trường.

Hiện nay, trên Vịnh Hạ Long có 12 sản phẩm, dịch vụ du lịch đang được tổ chức khai thác. Trong đó, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử trực tiếp tổ chức 4 sản phẩm chủ chốt gồm: Tham quan, trải nghiệm cảnh quan và giá trị địa chất – địa mạo của Di sản thế giới Vịnh Hạ Long; trải nghiệm văn hóa làng chài; tham quan các di tích, di chỉ khảo cổ; tắm biển tại bãi Ti Tốp.

Bên cạnh đó, có 8 sản phẩm, dịch vụ du lịch do các doanh nghiệp tham gia cung cấp, góp phần đa dạng hóa lựa chọn và nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Với sản phẩm du lịch tham quan – loại hình chủ lực trên Vịnh Hạ Long, hiện có 8 tuyến hành trình đang được khai thác. Để phục vụ các tuyến này, toàn vịnh có hơn 500 tàu du lịch đăng ký hoạt động, thuộc sở hữu của gần 260 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Các phương tiện thường xuyên được nâng cấp, sửa chữa nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về an toàn, kỹ thuật và chất lượng dịch vụ. Cùng với đó, tỉnh đang tiếp tục nghiên cứu, thiết kế các tuyến trải nghiệm chuyên biệt như tuyến sinh thái, tuyến văn hóa cộng đồng, tuyến cao cấp nghỉ đêm giữa vịnh…, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu bình quân của du khách.

Song song với việc hoàn thiện sản phẩm tham quan, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử chú trọng nâng cấp, làm mới các sản phẩm du lịch đặc thù khác. Nổi bật là sản phẩm trải nghiệm văn hóa làng chài của ngư dân trên vịnh; tham quan các di tích lịch sử – văn hóa, các di chỉ khảo cổ như hang Đầu Gỗ, đền Bà Men, động Mê Cung; tham quan khu trưng bày khảo cổ duy nhất trên Vịnh Hạ Long tại hang Tiên Ông; hay sản phẩm tắm biển tại bãi Ti Tốp với cảnh quan đẹp, hạ tầng được đầu tư đồng bộ.

Cùng với các sản phẩm do Ban Quản lý trực tiếp tổ chức, những dịch vụ du lịch do doanh nghiệp khai thác cũng được tăng cường quản lý nhằm bảo đảm an toàn, trật tự và mang đến những trải nghiệm hấp dẫn cho du khách. Trong đó, các dịch vụ được nhiều du khách yêu thích như chèo đò tay, chèo thuyền kayak, tàu nhà hàng ven bờ ngày càng được tổ chức bài bản, chuyên nghiệp.

Hiện có 10 đơn vị đang kinh doanh dịch vụ chèo thuyền kayak tại 8 khu vực gồm Ba Hang, hang Luồn, Cửa Vạn, Vông Viêng, vụng Tùng Sâu, Hồ Động Tiên – hang Trinh Nữ, hang Cỏ và Cống Đỏ, với tổng số hơn 600 thuyền kayak. Ngoài ra, có 6 đơn vị kinh doanh dịch vụ chèo đò tay tại 4 khu vực: Ba Hang, hang Luồn, Cửa Vạn và Vông Viêng. Các loại hình này mang lại cho du khách trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên, tự do khám phá vẻ đẹp hoang sơ của các đảo đá vôi, bãi biển yên bình, cảm nhận sự trong xanh của làn nước và sự hùng vĩ của Vịnh Hạ Long từ góc nhìn độc đáo.

Đối với dịch vụ tàu nhà hàng ven bờ, hiện các tàu hoạt động theo hành trình từ Cảng tàu khách Tuần Châu – Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long – Cảng Nam Cầu Trắng. Loại hình này mang đến trải nghiệm ẩm thực Á – Âu cao cấp kết hợp ngắm cảnh vịnh lung linh về đêm, thưởng thức nhạc sống, các chương trình giải trí, hoặc trải nghiệm ngắm cảnh ban ngày qua những hành trình đa dạng, ấn tượng.

Bên cạnh đó, nhiều dịch vụ trải nghiệm khác cũng thu hút đông đảo du khách như tìm hiểu mô hình nuôi trai lấy ngọc, tham quan quy trình chế tác và mua sắm trang sức ngọc trai; tham quan du lịch kết hợp mua bán hải sản, xem biểu diễn chế biến hải sản tại chỗ… góp phần làm phong phú thêm hệ sinh thái sản phẩm du lịch trên vịnh.

Cùng với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, tỉnh Quảng Ninh đặc biệt quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ du lịch Vịnh Hạ Long. Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử đã triển khai nhiều chương trình huấn luyện, yêu cầu nâng cao kỹ năng giao tiếp, văn hóa ứng xử, thực hiện Bộ quy tắc ứng xử du lịch và chương trình “Nụ cười Hạ Long”. Đặc biệt, trong năm 2025, tỉnh chỉ đạo đẩy mạnh đào tạo hướng dẫn viên chuyên sâu về di sản, kỹ năng cứu hộ – cứu nạn, an toàn đường thủy, nghiệp vụ ẩm thực địa phương và kỹ năng marketing trải nghiệm, hướng tới xây dựng hình ảnh dịch vụ thân thiện, chuyên nghiệp, để lại ấn tượng tích cực cho du khách.

Công tác kiểm tra, giám sát hoạt động dịch vụ du lịch trên vịnh cũng được tỉnh và các ngành chức năng duy trì thường xuyên. Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện an toàn của phương tiện, cơ sở vật chất như nhà bè, phao báo hiệu vùng nước, phao neo đậu tàu; việc chấp hành các quy định về an toàn của doanh nghiệp và du khách; củng cố lực lượng cứu hộ, cứu nạn tại chỗ; tổ chức xử lý kịp thời các tình huống, sự cố phát sinh và đề xuất biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.

Việc phát triển và nâng cao chất lượng các sản phẩm, dịch vụ du lịch trên Vịnh Hạ Long không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới mà còn tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách của tỉnh. Năm 2025, Quảng Ninh đón trên 21 triệu lượt khách du lịch, trong đó có khoảng 4,5 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch ước đạt 57.000 tỷ đồng, tiếp tục khẳng định vị thế của Vịnh Hạ Long là điểm đến hàng đầu của du lịch Việt Nam và khu vực.

Cầm Khuê