Du lịch vùng biên: Mở rộng không gian trải nghiệm

Du lịch biên giới Quảng Ninh bước vào mùa hè 2026 với một diện mạo mới, không đơn thuần dựa vào lợi thế cửa khẩu mà đang chuyển mình theo hướng đa dạng sản phẩm, nâng cao chất lượng trải nghiệm và gia tăng chiều sâu văn hóa.

Phường Móng Cái 1 với cửa khẩu quốc tế Móng Cái, kết nối trực tiếp với thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) không chỉ là điểm trung chuyển mà đang dần trở thành điểm đến giao thoa văn hóa Việt – Trung đặc sắc, hội tụ dòng chảy thương mại, văn hóa và du lịch xuyên biên giới.

Phường Móng Cái 1 đặt mục tiêu phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời giữ vững an ninh, chủ quyền biên giới và trật tự an toàn xã hội. Du lịch được định hướng phát triển chuyên nghiệp, hiện đại, chú trọng chiều sâu và chất lượng, từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng vai trò thúc đẩy cho các lĩnh vực khác. Năm 2026, phường phấn đấu đón khoảng 3,92 triệu lượt khách, trong đó có trên 1 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch đạt hơn 11.500 tỷ đồng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt giải pháp đồng bộ đang được phường triển khai: Từ nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng hình ảnh “Văn minh – Thân thiện – Hiện đại”, thực hiện Bộ quy tắc ứng xử Quảng Ninh, đến thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm mới. Đáng chú ý, phường tập trung thực hiện hiệu quả Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) – Đông Hưng (Trung Quốc) đã được Chính phủ phê duyệt và xây dựng Đề án phát triển “kinh tế ngày – kinh tế đêm”, từ đó tạo ra chuỗi trải nghiệm 24 giờ, từ mua sắm, ẩm thực đến vui chơi, giải trí. Các sản phẩm du lịch mang đậm chất vùng biên – vùng biển được khai thác mạnh mẽ, gắn với các lễ hội truyền thống như đình Trà Cổ, đình Bình Ngọc, cùng các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa hai bên biên giới.

Ông Hoàng Hải Long, Phó Chủ tịch UBND phường Móng Cái 1, cho biết: Để tạo cú hích cho du lịch, ngay từ hè 2026, phường sẽ triển khai chuỗi hoạt động quy mô, đa dạng, mở màn bằng chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp; chương trình nghệ thuật “Sóng Biên cương” tại bãi biển Trà Cổ. Tiếp đó là hoạt động thể thao như giải golf mở rộng tại sân golf Vĩnh Thuận, giải đua xe đạp “Biển quê hương” Bình Ngọc – Trà Cổ cùng chương trình nghệ thuật đường phố, lễ hội ẩm thực biên giới…

Theo ông Long, các sự kiện được tổ chức theo hướng kéo dài thời gian trải nghiệm, tăng tính tương tác và kết nối giữa người dân và du khách, tạo đà bứt phá, thu hút dòng khách ổn định trong suốt năm 2026.

Động lực từ các cửa khẩu chính là lợi thế riêng có, tạo nền tảng để các địa phương biên giới phát triển du lịch theo hướng khác biệt. Với xã Hoành Mô, lợi thế này được cụ thể hóa khi Khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô – Đồng Văn được định hướng trở thành phân khu trung tâm, đóng vai trò “phòng khách” đón tiếp du khách, nơi diễn ra các hoạt động đón tiếp, lưu trú ngắn, mua sắm và tham quan cột mốc, tạo điểm khởi đầu cho hành trình khám phá.

Ông Hoàng Kiên Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Hoành Mô, cho biết: “Từ đây, du khách có thể lựa chọn tham gia vào các không gian trải nghiệm đặc trưng: Về phía Đông là khu vực Sông Moóc, Khe Tiền, núi Cao Ba Lanh với các hoạt động nghỉ dưỡng trên núi cao, săn mây, tắm suối và trải nghiệm đời sống của đồng bào Dao; về phía Tây là không gian du lịch mạo hiểm với các hoạt động trekking “Sống lưng khủng long”, cột mốc 1305, đạp xe địa hình và khám phá cảnh quan biên giới hùng vĩ”.

Hoành Mô sẽ khởi động du lịch hè bằng việc tổ chức Hội kiêng gió của người Dao Thanh Phán và chuỗi trải nghiệm văn hóa bản địa, hướng tới mục tiêu đón trên 150.000 lượt khách, trong đó có hơn 10.000 lượt khách lưu trú, doanh thu khoảng 150 tỷ đồng. Đến năm 2027, địa phương đặt mục tiêu hình thành 25 homestay, 1 ecolodge, có ít nhất một di sản văn hóa cấp quốc gia, đồng thời hoàn thiện Làng du lịch cộng đồng người Dao và Làng du lịch người Sán Chỉ.

Đào Linh