Phường Móng Cái 1: Đánh thức tiềm năng để ngành “công nghiệp không khói” bứt phá

Hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi, thời gian qua, du lịch phường Móng Cái 1 duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Để ngành “công nghiệp không khói” thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, địa phương đang đồng bộ triển khai các giải pháp, hướng tới mục tiêu xây dựng trung tâm du lịch quốc tế hiện đại, đẳng cấp và phát triển bền vững.

Tài nguyên du lịch nổi trội

Phường Móng Cái 1 được hình thành trên cơ sở hợp nhất từ 5 đơn vị hành chính cũ: Phường Trần Phú, Hải Hòa, Trà Cổ, Bình Ngọc và xã Hải Xuân. Với tổng diện tích tự nhiên 82,47km², là một trong những phường lớn của tỉnh Quảng Ninh, Móng Cái 1 có 37 khu phố với tổng dân số là 46.588 người.

Móng Cái 1 có vị trí đặc biệt, là cửa ngõ giao thương quốc tế với Trung Quốc qua cửa khẩu Quốc tế Móng Cái, đồng thời sở hữu nhiều tiềm năng phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế. Phường đã xây dựng đề xuất 15 điểm du lịch gồm: Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, các điểm du lịch thương mại Móng Cái, phố đi bộ, phố ẩm thực, điểm du lịch cầu Ka Long và di tích thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản, cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ, bãi biển Trà Cổ, sân golf quốc tế Vĩnh Thuận, đình Trà Cổ, chùa Nam Thọ, nhà thờ Trà Cổ, đình Bình Ngọc, chùa Xuân Lan, điểm du lịch nước mắm Dáng Phương Móng Cái, điểm du lịch trang trại sinh thái Nhân Đào.

Móng Cái 1 được xác định là phường trọng tâm của toàn tỉnh về du lịch biên giới. Ông Nguyễn Hà Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh, đánh giá: Cửa khẩu quốc tế Móng Cái có nhiều lợi thế nổi trội so với các cửa khẩu lân cận do giao thông đi lại thuận tiện. Đường cao tốc từ Hà Nội xuống Móng Cái 1 rút ngắn thời gian di chuyển của khách còn 3 tiếng, từ Móng Cái 1 đến Hạ Long cũng chỉ mất 2 tiếng. Thứ hai là phía Đông Hưng cũng có tàu siêu tốc chỉ khoảng 5 phút chạy xe từ cửa khẩu và từ ga tàu đến thủ phủ Quảng Tây và tỏa đi các tỉnh, thành kể cả đường bay, đường bộ, đường sắt, rất thuận lợi. Do đó, từ năm nay dự kiến lượng khách đi các tour du lịch biên giới, giữa 2 điểm đến Quảng Ninh và Quảng Tây sẽ tăng.

Theo các doanh nghiệp du lịch, tài nguyên du lịch của Móng Cái 1 là rất lớn, tuy nhiên việc đón khách hiện vẫn còn những hạn chế liên quan đến trải nghiệm và thời gian lưu trú. Cơ cấu khách đến Móng Cái 1 chủ yếu là khách nội địa và khách quốc tế chủ yếu là khách Trung Quốc đi bằng hộ chiếu, theo tour dài ngày. Tuy nhiên, dòng khách này lại không lưu trú và không sử dụng nhiều dịch vụ cũng như tham quan các điểm đến tại Móng Cái 1. Khách đến Móng Cái 1 bằng hộ chiếu chủ yếu chỉ đi qua, không dừng lại mà theo tour đi vào sâu nội địa của Việt Nam, đến vịnh Hạ Long, Thủ đô Hà Nội, các điểm đến miền Trung và Nam Bộ. Như vậy, Móng Cái 1 mới chỉ là điểm đón khách và trung chuyển mà chưa thể khai thác được thị trường Trung Quốc lân cận giàu tiềm năng.

Nắm bắt thời cơ

Theo Phòng Văn hóa – Xã hội phường Móng Cái 1, nguyên nhân khiến tỷ lệ khách quốc tế chi tiêu và sử dụng dịch vụ du lịch chưa đạt được như kỳ vọng một phần vì việc khách đoàn Trung Quốc sử dụng giấy thông hành để nhập cảnh (khách đi trong ngày) đã bị dừng từ năm 2024. Bên cạnh đó, hoạt động xe du lịch tự lái cũng chưa được nối lại sau dịch Covid-19.

Quan trọng hơn, sản phẩm du lịch chưa đủ sức hấp dẫn và cạnh tranh. Những thương hiệu như: Bãi biển Trà Cổ – bãi biển dài nhất Việt Nam, sân golf Vĩnh Thuận –  sân golf quốc tế đáp ứng các tiêu chuẩn cao về nghỉ dưỡng và thi đấu, cụm thông tin cổ động Sa Vĩ đã được công nhận là sản phẩm du lịch bền vững thành thị ASEAN năm 2020 hay Di tích quốc gia đặc biệt đình Trà Cổ… đến nay vẫn chưa được quảng bá và truyền thông, xúc tiến đúng mức và vẫn nằm ngoài lịch trình tour của các hãng lữ hành.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Giám đốc Công ty TNHH Hải Lâm Sa, nhấn mạnh: “Chúng ta cần tăng cường kết nối với các đối tác Trung Quốc để đưa các điểm đến tại các phường Móng Cái 1, 2, 3 vào lộ trình tour cố định. Mục tiêu trước mắt là thu hút du khách trải nghiệm ẩm thực. Việc đầu tư trọng điểm vào các sản phẩm du lịch đặc trưng tại bãi biển Trà Cổ, mũi Sa Vĩ hay khu trung tâm là yếu tố then chốt; bởi chỉ khi có những trải nghiệm thực sự hấp dẫn, Móng Cái mới đủ sức giữ chân du khách”.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái – Đông Hưng không chỉ đóng vai trò là động lực cho kinh tế biên mậu mà còn được xác định là mũi nhọn đột phá trong phát triển du lịch biên giới của Quảng Ninh nói chung và phường Móng Cái 1 nói riêng. Đặc biệt, sau khi Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh được kỳ vọng sẽ tạo ra “cú hích” lớn, giúp du lịch Móng Cái 1 bứt phá và tái cơ cấu mạnh mẽ.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Móng Cái 1, cho biết: “Việc triển khai Đề án cửa khẩu thông minh chính là “chìa khóa” mở ra vận hội mới cho sự phát triển kinh tế – xã hội địa phương, đặc biệt là ngành du lịch. Để nắm bắt thời cơ này, phường đang tập trung nguồn lực nâng cấp hạ tầng, chỉnh trang đô thị và chủ động liên kết với các doanh nghiệp lữ hành nhằm xây dựng các sản phẩm du lịch xuyên biên giới hấp dẫn giữa Móng Cái 1 và Đông Hưng. Mục tiêu chiến lược không chỉ là thu hút khách đến mà còn phải giữ chân du khách lưu trú dài ngày, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ sang các lĩnh vực thương mại, ẩm thực và logistics”.

Quý I/2026, ước tổng khách du lịch đến địa bàn phường Móng Cái 1 đạt 900.000 lượt, doanh thu du lịch đạt 2.650 tỷ đồng. Để hiện thực hóa mục tiêu đón 3,92 triệu lượt khách, doanh thu du lịch trên 11.500 tỷ đồng trong cả năm, phường Móng Cái 1 đang triển khai đồng bộ các giải pháp đảm bảo môi trường du lịch “Văn minh – Thân thiện – Hiện đại” gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa qua các lễ hội truyền thống (đình Trà Cổ, đình Bình Ngọc). Phường cũng đang xây dựng và đẩy mạnh triển khai đề án “kinh tế đêm” tạo chuỗi trải nghiệm 24 giờ sôi động, hướng tới trở thành điểm trung chuyển và lưu trú trọng yếu trên hành lang du lịch quốc tế với mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững.

Đào Linh