Tháo gỡ điểm nghẽn để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới

Theo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đang được tích cực thảo luận. Quá trình xây dựng và hoàn thiện Đề án đòi hỏi sự tập trung cao độ, tinh thần trách nhiệm và nỗ lực lớn của Tổ biên tập cũng như các cơ quan liên quan.

Làm rõ yêu cầu phát triển du lịch trong việc thích ứng với bối cảnh mới

Thông tin về việc xây dựng Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cho biết, việc xây dựng Đề án đang được triển khai trong điều kiện thời gian rất gấp, yêu cầu cao về chất lượng, trong khi khối lượng công việc lớn và nội dung phức tạp.

Đề án có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Vì vậy, cần có sự tham gia tích cực, đóng góp trực tiếp của các thành viên Tổ biên tập.

Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định: “Về quan điểm, mục tiêu và định hướng phát triển du lịch trong kỷ nguyên mới, Đề án cần làm rõ yêu cầu phát triển du lịch thích ứng với bối cảnh mới, bảo đảm đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế-xã hội, tạo nhiều việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam”.

Về các nhiệm vụ, giải pháp đột phá trong giai đoạn tới, Đề án cần tập trung vào các lĩnh vực then chốt như: hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách; phát triển hạ tầng; nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch Việt Nam.

Đối với cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng, Đề án trên cần làm rõ vai trò của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong việc tạo lập sự liên kết chặt chẽ, đồng bộ, bảo đảm hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh bày tỏ, các ý kiến đóng góp cho Đề án cần tập trung vào các giải pháp có tính thực tiễn và khả thi cao. Những mục tiêu đề ra phải có tính phấn đấu nhưng phù hợp với nguồn lực và điều kiện thực tiễn trong bối cảnh phát triển mới.

Trình bày báo cáo tóm tắt Đề án, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, dự thảo gồm 5 phần: Đánh giá tình hình phát triển du lịch giai đoạn 2017-2025 từ khi có Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Quan điểm, mục tiêu phát triển du lịch trong kỷ nguyên mới; Nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới; Tổ chức thực hiện; Kiến nghị, đề xuất.

“Sau khi Nghị quyết 08-NQ/TW được ban hành, du lịch Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ. Giai đoạn 2017-2019 trước khi dịch Covid-19 bùng phát, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm. Khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt. Tổng thu từ du lịch tăng 39,6% từ 541 nghìn tỷ đồng lên 755 nghìn tỷ đồng, đóng góp trực tiếp vào GDP năm 2019 đạt 9,2%”, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu thông tin.

Sau giai đoạn khó khăn 2020-2022 do dịch bệnh, ngành đã phục hồi mạnh mẽ và bứt phá từ năm 2023 trở đi. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức phục hồi trước dịch), phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa (tăng 24,5%), tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỷ đồng (tăng 19% so với năm 2024).

Những con số này không chỉ khẳng định tốc độ tăng trưởng cao hàng đầu khu vực mà còn thể hiện sự đóng góp tích cực và ngày càng lớn vào GDP, tạo việc làm cho hàng triệu lao động, thúc đẩy xuất khẩu tại chỗ và thu hút đầu tư nước ngoài vào hạ tầng du lịch.

Năm 2026 ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách du lịch quốc tế, 150 triệu lượt khách du lịch nội địa. Trong quý I/2026, ngành đã đạt 6,7 triệu lượt khách du lịch quốc tế và 37 triệu lượt khách du lịch nội địa.

Xác định 3 điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế: “Kết quả phát triển của ngành du lịch chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng. Mô hình tăng trưởng còn thiên về số lượng, hiệu quả và tính bền vững chưa cao. Nhiều sản phẩm du lịch còn trùng lặp, thiếu chiều sâu và giá trị thương hiệu”.

Cùng với đó, thị trường khách chưa đa dạng, công tác quản trị điểm đến còn bất cập. Công tác xúc tiến, quảng bá chưa đủ mạnh. Năng lực của doanh nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực chưa thực sự đáp ứng yêu cầu.

Theo đó, Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định 3 điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ: điểm nghẽn về thể chế chính sách và cơ chế điều phối liên ngành, điểm nghẽn về hạ tầng phục vụ du lịch, điểm nghẽn về nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao.

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, chủ trương của Đảng đối với phát triển du lịch đã được mở rộng cả về chiều sâu nhận thức và chiều rộng không gian chính sách. Các nghị quyết mới của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã tạo ra khuôn khổ định hướng mới, yêu cầu phát triển du lịch gắn chặt với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới vì vậy không thể chỉ tiếp cận theo tư duy phát triển ngành đơn thuần mà du lịch phải được đặt ở vị trí trung tâm trong tổng thể phát triển một hệ sinh thái kinh tế dịch vụ-văn hóa-sáng tạo-số-xanh-hội nhập, có khả năng lan tỏa sâu rộng, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước.

Bối cảnh mới cũng đặt ra yêu cầu rất rõ đối với ngành du lịch: phải chủ động hoàn thiện thể chế, đột phá về hạ tầng, đổi mới sản phẩm, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mở rộng thị trường quốc tế, tăng cường năng lực cạnh tranh, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa, tài nguyên, con người Việt Nam.

Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới rất quan trọng cho phát triển du lịch. Khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những chính sách tạo điều kiện để du lịch chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam.

Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng-giải trí-văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Trong đó, triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.

Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đón khoảng 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa; du lịch đóng góp khoảng 14% GDP. Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu chia sẻ, đây là những mục tiêu rất cao, đòi hỏi phải có các giải pháp đột phá để thực hiện.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Đề án đề xuất 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm: nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, tăng cường trách nhiệm về phát triển du lịch; đổi mới thể chế, chính sách toàn diện để phát triển du lịch; đột phá về đầu tư, huy động nguồn lực và phát triển hạ tầng du lịch đồng bộ, hiện đại; cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch; quản lý chất lượng điểm đến, phát triển du lịch xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh; đột phá công tác xúc tiến, quảng bá nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam; phát triển doanh nghiệp du lịch, nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao.

“Đề án cũng đề xuất về tổ chức thực hiện, phân công rõ trách nhiệm cho các bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, kiến nghị Bộ Chính trị ban hành một Nghị quyết chuyên đề mới về du lịch cho giai đoạn phát triển trong kỷ nguyên mới”, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết thêm.

Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đón khoảng 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa; du lịch đóng góp khoảng 14% GDP.