“Thắp sáng” kinh tế đêm

Kinh tế đêm đang trở thành động lực tăng trưởng mới của Quảng Ninh, khi các sản phẩm, dịch vụ và lễ hội về đêm liên tiếp ra mắt, mở rộng sức hút không gian du lịch, dù quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn.

Nhiều sản phẩm mới, trải nghiệm mới cho du khách

Theo các chuyên gia, phát triển kinh tế đêm là xu hướng tất yếu tại nhiều đô thị du lịch, đặc biệt với địa phương giàu tiềm năng như Quảng Ninh. Tiến sĩ Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, nhận định tại hội thảo về tình hình phát triển mô hình kinh tế đêm, diễn ra ở Quảng Ninh tháng 11/2025: Quảng Ninh sở hữu tài nguyên tự nhiên và văn hoá đặc sắc, cảnh quan kỳ vĩ và địa hình đa dạng từ núi đến biển, cho phép hình thành nhiều sản phẩm du lịch khác biệt, trong đó có du lịch đêm.

Theo đó, Quảng Ninh – vùng đất hội tụ cả di sản thiên nhiên Vịnh Hạ Long, di sản văn hoá Yên Tử và hệ thống biển đảo phong phú, kinh tế đêm được xác định là hướng đi mới nhằm kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu, đồng thời nâng tầm trải nghiệm cho du khách. Trong bối cảnh Chính phủ ban hành Quyết định 1129/QĐ-TTg về phát triển kinh tế ban đêm năm 2020, Bộ VH,TT&DL xây dựng Đề án “Một số mô hình du lịch đêm”. Quảng Ninh đã nhanh chóng tiếp cận chủ trương này và chủ động phê duyệt Đề án thí điểm giai đoạn 2023-2025, tạo khung chính sách cho sự phát triển bài bản hơn.

Những lợi thế về vị trí địa lý, liên kết vùng và hạ tầng đồng bộ giúp Quảng Ninh triển khai nhanh mô hình kinh tế đêm. Hệ thống giao thông kết nối Hà Nội – Hải Phòng – Vân Đồn, cùng mạng lưới khách sạn và khu vui chơi hiện đại, tạo cơ sở để doanh nghiệp đầu tư sản phẩm mới. Bên cạnh đó, kho tàng giá trị văn hoá – tâm linh – lịch sử đặc sắc cho phép tỉnh phát triển chuỗi hoạt động đêm gắn với ẩm thực, biểu diễn, lễ hội và tham quan di sản.

Với thuận lợi đó, Quảng Ninh đã và đang tích cực hiện thực hóa tiềm năng, thúc đẩy các hoạt động du lịch đêm. Tỉnh cũng đang quan tâm triển khai 5 mô hình định hướng của Trung ương, nhiều chương trình có tiếng vang nổi bật…Trong giai đoạn 2024-2025, Quảng Ninh đưa vào vận hành hơn 20 sản phẩm đêm mới, nổi bật nhất là phố đêm du thuyền trên Vịnh Hạ Long – kết hợp cảnh quan kỳ vĩ với ẩm thực, âm nhạc và giải trí. Du khách có thể thưởng thức hải sản, nghe nhạc sống, câu mực đêm hoặc khám phá hang động buổi tối. Không gian chợ đêm, phố đi bộ và các khu ẩm thực ven biển cũng được mở rộng, tạo điểm hẹn sôi động cho du khách trẻ. Chợ đêm Hạ Long và khu ẩm thực Bãi Cháy mang đậm văn hoá bản địa, kết hợp món ngon đường phố và sản phẩm thủ công đặc trưng.

Song hành với các sản phẩm dịch vụ, những chương trình nghệ thuật đêm quy mô lớn cũng góp phần định hình diện mạo mới cho kinh tế đêm Quảng Ninh. Các sự kiện như Halo! Halo Fest!, Skyware Hạ Long 2025, VuiFest Sun Carnival hay SuperFest – Mùa hè rực sáng đều thu hút hàng chục nghìn khán giả, biến dải ven biển thành “sân khấu mở” sống động. Cùng với những đêm pháo hoa tại Sun Carnival, show thực cảnh và trình diễn ánh sáng – âm nhạc, Quảng Ninh đang dần tạo dựng một thương hiệu đêm mang màu sắc riêng.

Nhờ bổ sung liên tục sản phẩm và hoạt động mới, kinh tế đêm Quảng Ninh ghi nhận tăng trưởng rõ rệt. Đến giữa tháng 11/2025, tỉnh đón 21,28 triệu lượt khách, tăng 12% so với cùng kỳ. Riêng kinh tế đêm tại các phường trung tâm đóng góp tới 70% doanh thu du lịch, mỗi du khách tăng thêm 300-400 USD chi tiêu nhờ dịch vụ đêm.

Điều này cho thấy, sản phẩm đêm đã trở thành động lực tăng trưởng trực tiếp. Với lợi thế tài nguyên, hạ tầng hiện đại và chiến lược phát triển quyết liệt, Quảng Ninh đang biến kinh tế đêm từ chủ trương thành kết quả rõ rệt, khiến không gian đêm ngày càng sống động và hấp dẫn hơn. 

Để thúc đẩy kinh tế đêm hơn nữa

Dù đạt kết quả tích cực, kinh tế đêm Quảng Ninh vẫn phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Ông Trần Đăng An, Lữ hành Halo Tour (phường Hạ Long), cho biết nhiều thời điểm du khách vẫn thiếu điểm vui chơi, sản phẩm đêm còn mang tính mùa vụ và quy mô nhỏ. Hoạt động phân tán theo từng địa phương nên chưa hình thành chuỗi trải nghiệm đủ sức cạnh tranh. Đây là hạn chế lớn khiến khả năng giữ chân và kích thích chi tiêu của du khách chưa đạt như kỳ vọng.

Trên thực tế, Phố đêm, chợ đêm và nhiều sản phẩm hiện vẫn đóng cửa trước 23h, thiếu tổ hợp giải trí hiện đại, show diễn đẳng cấp hay dịch vụ xuyên đêm, nên khó giữ chân du khách lâu hơn. Du lịch đêm cũng gặp trở ngại khi khung pháp lý và cơ chế đặc thù chưa hoàn thiện, trong khi yêu cầu về an ninh, tiếng ồn, giao thông và vệ sinh môi trường rất cao. Cơ chế ưu đãi chưa rõ ràng khiến doanh nghiệp ngần ngại đầu tư sản phẩm chi phí lớn, thu hồi vốn dài, còn hạ tầng đêm như chiếu sáng, vận tải, bãi đỗ xe hay không gian đi bộ vẫn cần được nâng cấp đồng bộ để đáp ứng nhu cầu thực tế.

Ngoài ra, việc liên kết sản phẩm giữa các địa phương trong tỉnh còn rời rạc, thiếu sự bổ trợ để tạo thành chuỗi trải nghiệm thống nhất. Dù các thủ phủ du lịch như: Bãi Cháy, Cô Tô, Vân Đồn… đều có lợi thế riêng cho phát triển kinh tế đêm, nhưng các sản phẩm hiện vẫn vận hành theo mô hình độc lập, chưa tạo được “điểm đến đêm” quy mô toàn tỉnh. Các doanh nghiệp làm dịch vụ lưu trú, ăn uống và giải trí cũng chưa kết nối chặt chẽ để tạo gói dịch vụ trọn vẹn, từ đó hạn chế khả năng tối ưu hoá chi tiêu của du khách.

Nguồn nhân lực phục vụ ban đêm cũng là vấn đề cần lưu ý. Các dịch vụ chất lượng cao về đêm đòi hỏi đội ngũ có kỹ năng chuyên nghiệp về tổ chức sự kiện, vận hành dịch vụ cao cấp, xử lý tình huống ban đêm và giao tiếp với khách quốc tế. Trong khi đó, nguồn nhân lực hiện tại vẫn thiếu cả về số lượng lẫn trình độ, khiến nhiều sản phẩm đêm chưa đạt đến đẳng cấp mong muốn.

Từ những thực tế đó, theo lãnh đạo ngành Du lịch tỉnh thì địa phương đã và đang rút ra nhiều bài học quan trọng để thúc đẩy kinh tế đêm mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Cụ thể như: Quan tâm quy hoạch các phân khu hoạt động đêm, hoàn thiện hạ tầng giao thông – chiếu sáng – an ninh; ưu tiên sản phẩm mũi nhọn như du thuyền đêm, show nghệ thuật, phố ẩm thực và chợ đêm cùng với cơ chế ưu đãi, giảm phí khai thác không gian công cộng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư; liên kết Nhà nước – doanh nghiệp – cộng đồng; tăng cường truyền thông nhằm giúp kinh tế đêm Quảng Ninh phát triển bền vững hơn.

Hà Phong