Cô Tô: Điểm đến xanh, an toàn, thân thiện

Buổi sáng đầu đông, khi con tàu cao tốc rẽ sóng chuẩn bị cập cảng Cô Tô, trước mắt chúng tôi là màu xanh trong trẻo của biển, của rừng và của những bãi cát trải dài. Trải nghiệm ấy không chỉ là cảm xúc, mà là kết quả của một quá trình kiên trì định hướng phát triển “Du lịch xanh – thông minh – bền vững” mà đặc khu Cô Tô đã và đang theo đuổi, để mỗi bước chân du khách đều được chào đón trong một điểm đến an toàn, thân thiện và giàu trách nhiệm với môi trường.

Du lịch xanh – thông minh – bền vững

Buổi chiều ở thôn Hồng Hải, gió từ biển thổi mát rượi qua những con ngõ nhỏ sạch sẽ, nơi mỗi ngôi nhà homestay đều gắn mã QR giới thiệu dịch vụ, giá phòng, phản hồi của du khách. Trên chiếc điện thoại thông minh, du khách dễ dàng tra cứu bản đồ số, lựa chọn điểm tham quan, đặt dịch vụ hay gửi phản ánh trực tuyến chỉ với vài thao tác. Làng du lịch thông minh Hồng Hải không chỉ mang đến một trải nghiệm mới mẻ, mà còn mở ra cách tiếp cận khác biệt trong phát triển du lịch ở Cô Tô – nơi công nghệ song hành cùng bảo tồn giá trị tự nhiên và đời sống cộng đồng.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của đặc khu Cô Tô. Bám sát các nghị quyết, kế hoạch của tỉnh Quảng Ninh về phát triển du lịch, đặc biệt là định hướng xây dựng Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch kết nối khu vực và quốc tế, Cô Tô lựa chọn cách đi thận trọng nhưng bền bỉ: Phát triển du lịch không đánh đổi môi trường, không chạy theo số lượng đơn thuần.

Từ thực tiễn của một đặc khu với hơn 70 hòn đảo lớn nhỏ, cảnh quan nguyên sơ và hệ sinh thái biển đảo đặc sắc, mô hình “Du lịch xanh – thông minh – bền vững” được xác định là định hướng xuyên suốt. Phát triển du lịch phải gắn với bảo vệ môi trường, ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng quản lý và dịch vụ, đồng thời bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân địa phương.

Ông Đỗ Huy Thông, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Cô Tô, cho biết: “Cô Tô xác định rõ phát triển du lịch phải đi đôi với giữ gìn tài nguyên, môi trường và bản sắc biển đảo. Chúng tôi không đánh đổi sự trong lành, an toàn để lấy tăng trưởng ngắn hạn, mà kiên trì xây dựng hình ảnh một điểm đến xanh, thông minh, thân thiện – nơi du khách đến để trải nghiệm và quay trở lại”.

Trên cơ sở đó, UBND Đặc khu đã ban hành nhiều kế hoạch, đề án, quyết định cụ thể hóa mục tiêu phát triển du lịch năm 2025, đồng thời huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai linh hoạt, bám sát thực tiễn từng thời điểm, từng mùa du lịch.

Một trong những giải pháp đột phá được Cô Tô tập trung triển khai là đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch. Năm 2025, đặc khu đã mạnh dạn thí điểm tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí dưới nước và tham quan các đảo theo Đề án được phê duyệt. 6 vùng nước và 8 tuyến, điểm tham quan đảo được công bố công khai, kèm theo các yêu cầu chặt chẽ về điều kiện phương tiện, nhân lực, an toàn và bảo vệ môi trường.

Từ chủ trương này, nhiều sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn đã đi vào hoạt động, như: Tour tham quan các đảo nhỏ, mô hình thể thao biển tại bãi Tình Yêu, Hồng Vàn, Vàn Chảy hay tour trải nghiệm “Hành trình vì biển đảo quê hương” tại đảo Trần. Mỗi sản phẩm không chỉ mang lại trải nghiệm mới mẻ cho du khách, mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Song song với phát triển sản phẩm, công tác quản lý môi trường du lịch được đặt lên hàng đầu. Đề án “Cô Tô không có rác thải nhựa” tiếp tục được triển khai quyết liệt, với sự tham gia của 100% hộ dân và cơ sở kinh doanh du lịch. Các chiến dịch làm sạch bãi biển được tổ chức thường xuyên; các cơ sở lưu trú, dịch vụ được vận động sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, hạn chế tối đa nhựa dùng một lần.

Công tác đảm bảo an ninh, an toàn cho du khách cũng được tăng cường. Các đoàn kiểm tra liên ngành thường xuyên kiểm tra việc niêm yết giá, chất lượng dịch vụ, an toàn thực phẩm, an toàn bãi tắm và hoạt động vận chuyển khách. Đường dây nóng du lịch được công bố và duy trì 24/24 giờ, kịp thời tiếp nhận, xử lý các phản ánh của du khách, góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện.

Một điểm nhấn quan trọng trong hành trình phát triển bền vững của Cô Tô là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng du lịch thông minh. Các nền tảng số như website du lịch, ứng dụng Cô Tô Digital, hệ thống bản đồ số, VR360 được cập nhật thường xuyên, cung cấp đầy đủ thông tin về điểm đến, dịch vụ, cơ sở lưu trú, phương tiện di chuyển. Du khách có thể dễ dàng tra cứu, phản hồi chất lượng dịch vụ, trong khi cơ quan quản lý có thêm công cụ hiệu quả để giám sát, điều hành.

Đặc biệt, mô hình “Làng du lịch thông minh thôn Hồng Hải” đang được triển khai thí điểm, với việc số hóa dữ liệu, tập huấn kỹ năng số cho người dân, xây dựng bản đồ số nhận diện điểm đến. Đây được kỳ vọng sẽ là hạt nhân lan tỏa mô hình du lịch cộng đồng thông minh, gắn phát triển du lịch với nâng cao chất lượng sống của cư dân bản địa.

Trái ngọt từ hướng đi bền vững

Những nỗ lực kiên trì theo đuổi mô hình “Du lịch xanh-thông minh-bền vững” đã mang lại những trái ngọt ban đầu cho Cô Tô. Hoạt động du lịch năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn của đặc khu.

Tính đến hết ngày 30/11, tổng lượng khách du lịch đến Cô Tô đạt 349.694 lượt, tăng 13% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt 3.211 lượt, tăng 28% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, không chỉ mùa cao điểm hè, mà cả những tháng thấp điểm, lượng khách vẫn duy trì mức tăng trưởng khả quan, cho thấy sức hút ngày càng bền vững của điểm đến.

Cơ cấu khách du lịch có sự chuyển dịch tích cực, với sự trở lại và tăng dần của khách quốc tế; chất lượng dịch vụ được nâng lên; hình ảnh “Cô Tô – điểm đến xanh, an toàn, thân thiện” ngày càng được khẳng định trên các nền tảng truyền thông và trong cảm nhận của du khách. Các sự kiện, lễ hội được tổ chức bài bản, gắn với quảng bá văn hóa biển đảo và thông điệp bảo vệ môi trường, tạo dấu ấn riêng cho du lịch Cô Tô.

Quan trọng hơn, phát triển du lịch bền vững đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy các ngành dịch vụ, thương mại phát triển, đồng thời nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ tài nguyên, môi trường biển đảo.

Từ hành trình khám phá không gian Làng du lịch thông minh Hồng Hải, trải nghiệm bình yên ở bãi biển Tình Yêu, đến hành trình khám phá các đảo nhỏ, Cô Tô đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành điểm đến biển đảo tiêu biểu, nơi mỗi du khách đến đều muốn quay trở lại. Với định hướng đúng đắn, giải pháp đồng bộ và sự đồng lòng của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, “Cô Tô – điểm đến xanh, an toàn, thân thiện” không chỉ là một khẩu hiệu, mà đang trở thành giá trị bền vững được gìn giữ và lan tỏa.

Hữu Việt